FAQ TOPR

Jaka będzie pogoda w górach? Czy ratownicy mają lepsze informacje pogodowe niż inni?

TOPR korzysta z publicznie dostępnych prognoz pogody. Zalecamy korzystanie z internetowych serwisów pogodowych, które podają prognozy dla konkretnych szczytów lub wysokości. Jest to istotne ze względu na znaczne różnice jakie mogą występować w niższych i wysokich partiach gór – szczególnie pod względem temperatury i wiatru.
Jednym z takich serwisów jest IMGW, którego prognozy dla konkretnych szczytów znajdziecie Państwo m.in. na naszej stronie: pogoda.topr.pl

Jak wezwać pomoc w Tatrach?

Jeśli potrzebna jest pomoc ratowników należy zadzwonić na numer ratunkowy 985.
W przypadku słabego zasięgu lub jego braku prosimy dzwonić na numer 112.
Kiedy w miejscu zdarzenia nie ma zasięgu telefonii komórkowej, możesz rozważyć przemieszczenie się np. w rejon grani albo miejsce, gdzie wcześniej dostępny był zasięg.
Jeśli nie ma możliwości skorzystania z telefonu komórkowego można wysyłać sygnał świetlny lub dźwiękowy “sześć razy na minutę”, czyli co 10 sekund.

Jakie informacje należy przekazać ratownikom w momencie zgłaszania wypadku?

Jeżeli jest potrzebna pomoc ratowników należy niezwłocznie skontaktować się z centralą TOPR, najlepiej z miejsca zdarzenia jeżeli jest taka możliwość.
Nie należy martwić się zawczasu: “co ja powiem ratownikom”. Ratownik dyżurny tak pokieruje rozmową, aby uzyskać najważniejsze informacje.
Kluczowa informacja to gdzie doszło do wypadku i co się stało, stan osoby ratowanej, ile osób potrzebuje pomocy, jakie panują warunki na miejscu zdarzenia.
Jeżeli zgłaszający nie potrafi określić dokładnego miejsca wypadku z pomocą ratownika będzie łatwiej. Dodatkowo ratownik zapyta o nr tel innych osób na miejscu, jakim sprzętem dysponują turyści potrzebujący pomocy (latarka, kask, uprząż, ciepłe ubranie, w zimie czy posiadają ABC lawinowe)

Jak szybko ratownicy mogą znaleźć się na miejscu wypadku?

Ratownicy zawsze starają się dotrzeć do poszkodowanego w możliwie najkrótszym czasie, jednak ma na to wpływ wiele czynników. W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych, zagrożenia lawinowego lub późnej pory oczekiwanie na pomoc może się znacznie wydłużyć i trwać nawet kilka godzin.

Jak zachować się, kiedy zbliża się śmigłowiec?

Pamiętaj, że nadlatujący helikopter może stanowić zagrożenie. Podmuch spod wirnika może poderwać przedmioty, a nawet przewrócić stojącą osobę. Zabezpiecz rzeczy, upewnij się, że nikt nie upadnie. Gdy śmigłowiec jest blisko warto po prostu usiąść lub kucnąć. Zanim jednak śmigłowiec znajdzie się w bezpośredniej bliskości możesz przekazać załodze, że potrzebujesz lub nie ich pomocy. Ręce wzniesione w kształt litery Y (jak ang. Yes) oznaczają, że pomoc jest potrzebna. Jedna ręka w górze, a druga spuszczona w dół, na kształt litery N (ang. No) oznaczają, że nie jesteście osobami potrzebującymi pomocy. By nie dekoncentrować załogi śmigłowca prosimy, by nie pozdrawiać ich np. poprzez machanie w ich stronę rękami.
Pod żadnym pozorem nie chwytaj liny opuszczonej z pokładu śmigłowca!

Skąd dowiedzieć się jakie warunki panują w Tatrach?

Informacje na temat warunków turystycznych w Tatrach Polskich są aktualizowane codziennie przez Tatrzański Park Narodowy i publikowane tutaj: https://tpn.gov.pl/komunikat-turystyczny
Należy pamiętać, że warunki, które dla jednych będą bardzo dobre, dla innych mogą stanowić śmiertelne zagrożenie. Zależy to od doświadczenia, posiadanego sprzętu i umiejętności posługiwania się nim.

Jak zaplanować wycieczkę w góry?

Dobre planowanie to jeden z podstawowych warunków bezpieczeństwa w górach. Upewnij się, czy trasa którą zaplanowałeś nie jest zbyt trudna dla Ciebie i pozostałych uczestników wycieczki.
Sprawdź prognozę pogody i warunki jakie panują w górach, obserwuj zmieniające się warunki. Przelicz z pomocą mapy lub aplikacji z mapą turystyczną Tatr, ile czasu zajmie Ci cała wycieczka. Planuj tak, aby przed zmrokiem być w bezpiecznym miejscu. Bądź przygotowany na nagłą zmianę pogody i warunków. Zaplanuj trasę alternatywną, miej tzw. plan B.

Jak bezpiecznie wędrować w górach?

Dobrze zaplanuj trasę i nie zmieniaj jej bez powodu. W górach zawsze bezpieczniej iść w towarzystwie, ale pamiętaj, żeby dobrze dobrać trasę do możliwości całej grupy. Dostosuj tempo do najsłabszego uczestnika wycieczki. Nie należy się rozdzielać z pozostałą częścią grupy. Bądź czujny i obserwuj np. zmieniającą się pogodę.

Co zabrać ze sobą w góry?

W każdą porę roku warto ze sobą wziąć dodatkową odzież (w tym przeciwwiatrową i przeciwdeszczową), apteczkę i latarkę czołową. Dobrze mieć ze sobą coś do zjedzenia i picia – na trasie nie zawsze znajdziesz schronisko, a woda z potoków może okazać się niezdatna do picia.
Zimą i w porach roku, kiedy zalega śnieg: oprócz dodatkowej ciepłej odzieży i stosownego obuwia, należy pamiętać o właściwym sprzęcie. Są to na przykład czekan i raki, które służą do poruszania się w stromym, wysokogórskim terenie. Nie wystarczy jednak tego sprzętu mieć ze sobą – należy umieć się nim posługiwać! Warto przed wybraniem się w trudny górski teren udać się na odpowiednie przeszkolenie, by móc poruszać się w górach bezpiecznie.
Obecność pokrywy śnieżnej bardzo często oznacza zagrożenie lawinowe – wówczas należy mieć ze sobą “lawinowe ABC”, czyli detektor, sondę i łopatkę. Podobnie jednak jak z czekanem i rakami – trzeba umieć się nimi posługiwać.

Co wybrać, raki czy raczki?

Raki to sprzęt wykorzystywany w połączeniu z czekanem w terenie wysokogórskim. Ich wykorzystanie nie jest do końca intuicyjne i wymaga pewnej wprawy.
Raczki to niewielkie kolce nakładane na buty turystyczne, które zapobiegają ślizganiu się gumowej podeszwy na zlodowaciałych nawierzchniach. Ich stosowanie nie jest trudne, ale nie należy wchodzić w nich w miejsca strome lub zagrożone upadkiem z wysokości!

Czy akcje ratowników TOPR są płatne?

Nie, ratownictwo na obszarze Tatr Polskich (i w innych górach w Polsce) jest bezpłatne. Działania ratownicze podejmowane są we wszelkich, uzasadnionych przypadkach.
Prosimy jednak pamiętać, że wiele szlaków w Tatrach przebiega wzdłuż granicy Polski i Słowacji. W razie upadku lub np. zabłądzenia na stronę słowacką działania ratownicze prowadzi Horska Zachranna Sluzba (HZS) i działania są odpłatne. Warto więc przy planowaniu wyjść szlakami granicznymi wykupić stosowne ubezpieczenie od kosztów akcji ratowniczej z udziałem śmigłowca.

Jak finansowany jest TOPR?

Generalnie główne środki finansowe pochodzą z dotacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w ramach zadań zlecanych corocznie w formie umowy, na mocy zapisów m.in. ustawy o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach. Środki te nie finansują jednak TOPR jako podmiotu tylko precyzyjnie określone zadania ratownictwa górskiego w tym utrzymanie gotowości ratowniczej i śmigłowca.
Istotnym elementem finansowania ratownictwa górskiego są środki w wysokości 15% z wpływów TPN ze sprzedaży biletów wstępu. Ta forma udziału własnego ratowanych w kosztach działań ratowniczych zastępuje w pewien sposób odpłatność za akcje ratunkowe stosowane np. na Słowacji.
Bardzo ważną częścią środków – szczególnie na sfinansowanie dużych inwestycji i zakupów sprzętu ratowniczego – są wpływy z Fundacji Ratownictwa Tatrzańskiego TOPR. To środki pochodzące głównie z dobrowolnych deklaracji w ramach 1,5% odpisu od podatku dochodowego osób fizycznych. Zachęcamy do wsparcia Fundacji.
Więcej na  https://fundacja.topr.pl
Ważnym wsparciem są nasi partnerzy i sponsorzy. To przede wszystkim firma Polkomtel operator sieci PLUS, Bp Polska, Skoda, PZU

Co zrobić, jeśli zgubię szlak?

Zatrzymaj się, oceń teren, spróbuj wrócić do ostatniego znanego punktu. Jeśli nie jesteś w stanie wrócić bezpiecznie na szlak wezwij pomoc.

Jakie są najczęstsze przyczyny wypadków w Tatrach?

Poślizgnięcia i potknięcia są najczęstszym rodzajem wypadków w Tatrach Polskich. Na kolejnym miejscu znajdują się upadki z wysokości. Skutkiem jednych i drugich są obrażenia ciała – od lekkich, przez poważne, aż do śmiertelnych. W ostatnich latach ratownicy podejmują również sporo interwencji związanych z zachorowaniami u osób odwiedzających Tatry.

Czy mogę latać dronem w Tatrach?

Nie. Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego obowiązuje całkowity zakaz używania dronów bez specjalnego zezwolenia.

Jak zostać ratownikiem TOPR?

Kandydat na ratownika musi mieć duże doświadczenie poparte wykazem działalności górskiej, bardzo dobrą kondycję i przejść szereg egzaminów wstępnych. Szczegółowe informacje na ten temat zawarte są w zarządzeniu Naczelnika TOPR https://topr.pl/jak-zostac-ratownikiem/

Czy komunikat lawinowy to informacja o warunkach panujących w górach?

Po części tak, komunikat lawinowy mówi jakie zagrożenie lawinowe panuje w danym dniu w Tatrach. Niekiedy jednak pokrywa śnieżna jest na tyle niewielka, że komunikat nie będzie ogłoszony, ponieważ nie wystąpi ryzyko zejścia lawiny. Mogą natomiast występować inne zagrożenia związane z poślizgnięciem czy upadkiem z wysokości.